Een monument in de sport: triathlon Stein in Limburgs heuvellandschap – WTJ 1572

Nog zo’n evergreen, die in het wedstrijdblokje niet mag ontbreken, is uiteraard Stein. We hadden de race al afgelopen weekend op onze site willen plaatsen, toen feitelijk het Limburgs tri-feestje weer had moeten plaatsvinden. Hierbij alsnog.

Vraag een willekeurig iemand in Nederland naar bekende triathlonplaatsen en na Almere zal het vaakst het stadje Stein vallen. Het kolenmijnstadje maakte in 1984 reeds kennis met de driekamp. Het was nog een bescheiden wedstrijd, zwemmen in zwembad Het Steinerbos met daar ook wissels en finish. Eindhovenaar Harry Smits (later veteranenkampioen van Nederland) was de eerste winnaar in een lange traditie.

 

Een jaar later verplaatste de organisatie het evenement al naar het Julianakanaal en kwamen de eerste beklimmingen in het parcours. De Slingerberg, de Snijderberg, de Hussenberg, de Maasberg, het Muurtje van Elsloo: serieuze kuitenbijters, die in de jaren daarna met grote regelmaat opgenomen werden in het fietsparcours. Voor het looponderdeel bleven de atleten in Stein en het Steinerbos, later ook Oud-Stein. Geen echte hoogteverschillen meer, al kwam er later wel de enorme loopbrug over de finishstraat te liggen, waar de kramp er nog wel eens inschoot. Op zich was ook het zwemwater bijzonder. Om van het Julianakanaal gebruik te maken, moest het drukke scheepvaartverkeer voor een paar uur worden stilgelegd. Zodra de laatste zwemmer in de oude haven (van 1934) de wal bereikte, hervatte de scheepvaart zich op volle kracht.

Triathlondorp

Wie graag voor veel publiek sport, moest in Stein zijn. Door een haag van wel drie rijen dik klommen de triatleten de heuvels op. Diezelfde toeschouwers klapten hun handen stuk op de tribunes in de Omphaleusstraat, waar de finishlijn lag. Op het grote grasveld erachter bouwde de organisatie in de loop der jaren gestaag aan een compleet triathlondorp. Wisselzone fietsen lag er, maar ook een mega-feesttent, grote podia en kramendorp voor de sponsoren. Dat alles omringd door bier- en eettentjes. Omdat de triathlon van Stein vaak samenviel met belangrijke EK of WK-voetbalwedstrijden van Oranje bleef de tent ’s avonds goed gevuld om mee te kijken op het grote scherm.

De wedstrijden kwamen zelf ook regelmatig op de landelijke televisie. De Avro was erbij op het EK halve triathlon in 1988 toen Rob Barel voor 100.000 (!) toeschouwers de Europese titel behaalde. Het was Barels derde zege in de Limburgse wedstrijd. Ook de Adia Keser-formatie was succesvol in Stein met winnaars als Ben van Zelst, Henri Kiens (2x), Irma Zwartkruis (2x), Thea Sybesma (3x), Eimert Venderbosch (2x) en Bianca van Woesik.

Omdat Drunen het in 1992 niet kon bolwerken, nam Stein de organisatie van het EK junioren over. De voorbereidingstijd was echter te kort. Door een coördinatiefout ging het fietsonderdeel de mist in en kwam de kopgroep van zeven (met Spencer Smith en Jan Rehula onder andere) vanuit de verkeerde richting de Omphaliusstraat in gereden. Sommigen draaien om, anderen stapten boos af. De race ging door en Olivier Marceau won. Supertalent Sonja Krolik was beste juniore.

Steinder talenten azen ieder jaar op de overwinning. Het lukte alleen Guido Savelkoul in 1994, zijn mooiste overwinning in zijn carrière.

Henk Cals Award

Na het eerste jaar kwam de organisatie deels in handen van de gemeente Stein te liggen. Het epicentrum van de organisatie lag toen in het gemeentehuis tegenover het finishterrein. In de jaren negentig kwamen Henk en Marianne Cals in de stichting en kwam een nieuwe bloeiperiode voor de wedstrijd met het EK 2000 als onbetwiste hoogtepunt, al waren het dan wel vijf verregende dagen. Kort voor de eerste Olympische triathlon in Sydney werden de Brit Andrew Johns en de Lommelse Kathleen Smet Europees kampioen. In dat jaar stond geen halve op het programma en die maakte een jaar later ook plaats voor de lange afstand (3/110/30). In die tijd was de buitenlandse inbreng van met name Rolf Lautenbacher en Gerrit Schellens nadrukkelijk aanwezig. Daarna volgde de ‘periode Bas Diederen’ met drie keer winst op het NK OD en nog eens twee keer de lange afstand. Buitengewoon spannend was de editie 2007 met voortdurend wisselingen aan de kop en uiteindelijk Remy Vasseur als laureaat.

Henk bedacht de meer internationale subtitel voor ‘de halve van Stein’ namelijk: Dutch Mountains Challenge Triathlon. Daar hoorde zelfs muziek bij. ‘This is the moment’ aan het water, ‘In the dutch mountains’ bij het fietsen en ‘Run to you’ op het lopen.

In 2004 legde Henk Cals om gezondheidsredenen zijn taken als race-director neer. Hij werd opgevolgd door Harrie Impelmans. De Henk Cals Award werd in het leven geroepen. Henk overleed in de zomer van 2013. Binnen de organisatie waren plannen om de Ironman naar Limburg (Maastricht) te halen. Dat ging ten koste van de energie, die normaliter in Stein werd gestoken. Bijgevolg ontbrak de heuvelklassieker in 2011 voor het eerst in 27 jaar op de kalender. In 2012 keerde organisatie – naast Harrie Impelmans maakten inmiddels ook Ruud de Haan en oud-winnaar Frank Heldoorn er deel van uit – terug naar de oude afstand: de halve. NK’s haalde Stein niet meer in huis, drie keer Eredivisie wel.  En ook maakte de race twee keer deel uit van het Ocean Lava-circuit van ‘mister Lanzarote’ Kenneth Gasque. Na 2015 houdt het oude bestuur ermee op. Bij Harrie Impelmans speelden eveneens gezondheidsredenen een rol. Na twee jaar pakte een nieuwe groep onder leiding van Roger Cuijpers de draad weer op. Zij kozen voor de 1-60-10 afstanden, waarmee een NK niet langer tot het uitdagingen behoorde. Martijn Dekker was twee jaar op rij de sterkste.

In totaal mocht de Stichting Triathlon Stein drie keer een EK en liefst twaalf keer een NK (lange afstand, halve, Olympische afstand én sprint) organiseren.

Kenmerkend voor de sfeer in Stein was ook de jaarlijkse wedstrijd, wie de mooist versierde ‘passage-straat’ had gemaakt. Het maakte de wedstrijd zoveel aangenamer voor de deelnemers. Grootste deelnemersveld op de halve had Stein in 1988 toen op twee dagen tijd (EK en open race) 583 triatleten aan de start kreeg.

Erelijst:

1984: Harry Smits – geen vrouwen
1985: Rob Barel – Sue Tattersall (Aus)
1986: Rob Barel – Henny Verdonk
1987: Ben van Zelst – Irma Zwartkruis
1988: EK halve Rob Barel – Sarah Coope (Gbr)
Open race: Jorg Klocke (Dui) – Carla Krauwel-van der Does
1989: Henri Kiens – Irma Zwartkruis
1990: Pim van den Bos – Thea Sybemsa
1991: Eimert Venderbosch – Thea Sybesma
1992: Henri Kiens – Thea Sybesma
EK Junioren: Olivier Marceau (Fra) – Sonja Krolik (Dui)
1993: Eimert Venderbosch – Bianca van Woesik (Aus)
1994: Guido Savelkoul – Irma Heeren
1995: Dimitri Gaag (Rus) – Jeaninne Deruysscher (Bel)
1996: Martin Breedijk – Jacqueline van Vliet
1997: Stefan Holzner (Dui) – Christine de Wit
1998: NK halve Jan van der Marel – Jenny Rose (Nzl) (Marijke Zeekant 2e)
1999: NK halve Dennis Looze – Irma Heeren
2000: EK Olympic Distance: Andrew Johns (Gbr) – Kathleen Smet (Bel)
EK Junioren: Steffen Justus (Dui) – Jodie Swallow (Gbr)
Open race: Johan Callebaut (Bel) – Nicole Winck (Dui)
2001: Rolf Lautenbacher (Dui) – Mariska Postma
2002: Gerrit Schellens (Bel) – Riikka Kelja (Fin)
2003: NK Long Distance Gerrit Schellens (Bel) (Guido Gosselink 2e) – Sione Jongstra
2004: NK Long Distance Gerrit Schellens (Bel) (Chris Brands 2e) – Heleen bij de Vaate
2005: Rolf Lautenbacher (Dui) – Bianca van Dijk
NK Olympic Distance Bas Diederen – Tanya de Boer
2006: NK Long Distance: Frank Heldoorn – Ulrike Schwalbe (Dui) (Sione Jongstra 2e)
NK Olympic distance: Hendrik Devilliers (Rsa) (Bas Diederen 2e) – Birgit Berk
2007: Remy Vasseur – Heleen bij de Vaate
NK Olympic Distance: Bas Diederen – Birgit Berk
2008: Pieter Helin (Bel) – Mariska Kramer-Postma
NK Olympic Distance: Sander Berk – Birgit Cals-Berk
2009: Fraser Cartmel (Gbr) – Natalia Barkun (Blr)
NK Olympic Distance: Bas Diederen – Birgit Cals-Berk
2010: NK Long Distance: Georg Potrebitsch (Dui) (Sander Berk 4e) – Heleen bij de Vaate
NK Sprint: Martijn Dekker – Maaike Caelers
2012: Bas Diederen – Tineke van den Berg
Eredivisie: Evert Scheltinga – Maya Kingma
2013: Bas Diederen – Yvonne van Vlerken
Eredivisie: Evert Scheltinga – Celine Schaerer (Zwi)
2014: Mark Oude Bennink – Heleen bij de Vaate
Eredivisie: Tim Brydenbach (Bel) – Danne Boterenbrood
2015: Tim Brydenbach (Bel) – Sarissa de Vries
2018: Martijn Dekker – Claudia Striekwold
2019: Martijn Dekker – Evelien Ruijters

Tellen we de hoofdwedstrijden (lange afstand en NK’s op kortere afstanden) mee, dan is Bas Diederen met vijf zeges de meest succesvolle in Stein, gevolgd door Birgit Berk met vier en Rob Barel, Thea Sybesma, Gerrit Schellens, Heleen bij de Vaate en Martijn Dekker met ieder drie overwinningen.

Fotografie o.a. R. Mannien en Toon Dompeling.
Wim van den Broek

Wim van den Broek

Wilde in 1983 iets anders dan alleen hard fietsen, stapte snel over op microfoons uittesten, één van de drijvende krachten achter één van de oudste triatlons: Oud-Gastel, figureert in misdaadseries en mag zich ridder zonder paard noemen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *