35 jaar Europese kampioenschappen triathlon Olympische afstand: een historisch overzicht

WOENSDAG – Voor het eerst in 35 jaar geen Europees kampioenschap triathlon. Een hard gelag, zo somberden ETU-president Renato Bertrandi en secretaris Kathleen Smet in publicaties kort nadat bekend werd dat ondanks alle inspanningen van de organisatie in Tartu, Estland.

Zeven lustra EK Olympische afstand dus. De eerste editie was overigens meer een een 1/3e afstand dan een kwart. Op 27 juli 1985 (dus inderdaad iets meer dan 35 jaar terug) kreeg het Duitse Immenstadt de primeur. Al vrij snel werd de kilometer zwemmen losgelaten en kwam de anderhalve (!) kilometer in beeld. De EK’s in Venetië 1988 en Linz 1990 werden ontsierd door veelvuldig stayeren. Het Italiaanse EK met Rob Barel als winnaar en Frank Heldoorn als juniorenkampioen werd zelfs van haar officiële status beroofd. Maar wij tellen ‘m uiteraard gewoon mee. Stayeren werd overigens pas in 1998 op het voor ons land zo succesvolle EK in Velden toegelaten, terwijl het bij de ITU al veel langer gemeengoed was.

Eerste Nederlandse team op EK Immenstadt 1985

Op het industrieterrein van het Belgische Lommel haalden de Britten Smith-Lessing-Cook een niet eerder vertoonde trilogie. Lommel kreeg het financieel overigens zwaar voor de kiezen met het EK 1992, iets wat Weert feitelijk vorig jaar ook ondervond. Toch zal de Limburgse race gekoesterd worden als – voorlopig – het laatste EK. Pas in 2021 kunnen Alistair Brownlee en  Beth Potter hun titels uit 2019 verdedigen.

Nederland haalde in 2000 voor het eerst het EK in huis. Stein was in het zo belangrijke Olympische jaar gastheer van de titelstrijd. Het werden vijf natte wedstrijddagen in een verder zo mooie zomer. Maar de wedstrijden en de sfeer waren er niet minder om. Voor het eerst zag Nederland ook een echte stayerwedstrijd. Magistraal moment (en all-time hoogtepunt van ondergetekende) was de wissel van Xabier Llobet met 5 tellen later het jagende peleton in de Omphaleusstraat. Chaos van sporters en fietsen. Als een wervelwind denderde de hele meute vervolgens het loopparcours op. Andrew Johns en de eerder genoemde Kathleen Smet waren laureaten in het Limburgse triathlonmekka van toen.

Negen jaar later was het wel snikheet in Holten. De ervaren organisatie legde de lat dat jaar hoog met het EK wat zelfs de zondag in beslag nam. Niet gebruikelijk in de gemeente Rijssen-Holten. Maar het kon, dankzij bemiddeling van Erica Terpstra die een oecumenische dienst voorstelde op zondagochtend, waarna in de middaguren de wedstrijden verder gingen. Het waren memorabele dagen topsport met als winnaars de triatleten, die op alle posters en andere uitingen van Holten al als boegbeelden werden afgebeeld: Javier Gomez en Nicola Spirig, de latere Olympisch kampioene. Tien jaar moest ons land wachten op een volgend (3e EK). Weert was er na enkele ETU Series klaar voor. Bonus was de deelname van de tweevoudig Olympisch kampioen Alistair Brownlee, die de wedstrijd naar zijn hand zette. Zeker zo spectaculair was de primeur met de Mixed Relay, waar de Nederlandse ploeg brons haalde.

In drie verschillende decennia mocht ik als speaker het genoegen smaken bij zes EK’s mijn bijdrage te leveren. Krenten in de pap natuurlijk, want het neusje van de zalm zie je niet dagelijks voorbij zwemmen, fietsen en lopen.

Sportief gezien waren er vooral in de beginjaren veel Nederlandse successen. Dat begon al met de vier titels op rij voor Rob Barel, waarna hij vervolgens nog eens drie keer zilver scoorde. De eerste acht EK’s op rij is Rob beste Nederlander, pas in 1993 kan Dennis Looze hem voorblijven al is het dan niet om de medailles. Dennis was de runner-up van Luc van Lierde in een spannend EK in het Hongaarse Szombathely 1996. Een paar maanden later was de naam van Luc definitief gevestigd met zijn verpletterende Hawaii-debuut. Prachtig om daarna zowel op de heen- als terugvlucht naar het EK Madeira 1999 naast Luc te zitten en vooral over heel andere zaken dan sport te praten. Begin deze eeuw was Eric van der Linden twee keer goed voor brons in het eigen Stein en een jaar later in Karlovy Vary. Daarna droogde de medaille-oogst bij de mannen op.

In Linz bezorgde Thea Sybesma ons land het eerste goud bij de vrouwen. Acht jaar later opnieuw in Oostenrijk – maar dan in Velden – kwam de totaal onverwachte dubbelslag met Wieke Hoogzaad en Ingrid van Lubek. Pas vijftien jaar later kon Rachel Klamer daar in de Turkse badplaats Alanya (altijd al een Nederlands getinte wedstrijd) een derde gouden plak aan toevoegen. Het jaar daarvoor was het EK in Eilat een dieptepunt voor Oranje met geen enkele triatleet in de uitslagen.

De ETU mag graag variëren in haar locatiekeuzes voor dit EK. De 35 EK’s tussen 1985 en nu speelden zich af in 19 verschillende landen. Met Tartu, Estland zou dat aantal op twintig komen. Portugal mocht vijf keer gastland zijn, Oostenrijk vier keer en Nederland staat met Zwitserland op ieder drie keer. Alleen Karlovy Vary, Genève, Kitzbuhl en Lissabon waren twee keer gaststad.

Rob Barel en Alexandra Kremer waren in 1985 de eerste kampioenen. Het was meteen het meest succesvolle EK-jaar voor Nederland met Peter Zijerveld als kampioen op de halve en Gregor Stam in het eigen Almere op de hele. Overigens maakte de titel Alexandra Kremer weinig gelukkig. In 1999 maakte ze op veertigjarige leeftijd een einde aan haar leven.

Een zwarte bladzijde was het EK in Stockholm in 1995 waar de jonge triatleet Karl Pallas op het parcours geschept werd door een automobilist en aan zijn verwondingen overleed. Nadat de ITU de World Triathlon Series invoerde, trok het EK niet langer de complete Europese top. Triatleten moesten keuzes maken in een overvol wedstrijdprogramma. In 2018 maakte het EK triathlon samen met een aan aantal andere sporten deel uit van de European Games in het Schotse Glasgow, hetgeen de publiciteit ten goede kwam.

Groot-Brittannië is met 17 gouden, 9 zilveren en tien bronzen medailles het meest succesvolle land. Frankrijk en Zwitserland staan tweede en derde. Nederland neemt met 7 gouden, vijf zilveren en twee bronzen een zesde plaats in. België staat achtste met vijf keer goud, vier keer zilver en vijf keer brons. Bij de vrouwen is Zwitserland het succesvolst met 7 goud, 4 zilver en 1 bronzen plak. Nederland is zesde. Bij de mannen zijn het met afstand de Britten met 11 goud, 3 zilver en drie brons. Nederland staat daar vierde.

Individueel is Nicola Spirig het succesvolst. De Zwitserse haalde zes keer goud en één keer brons, dat is 1 gouden plak meer dan Vanessa Fernandes. Bovendien is Spirig op haar 38e nog steeds actief, ergo: ze wil opnieuw een Olympische medaille behalen in Tokyo. Kathleen Smet neemt bij de vrouwen een prachtige derde plaats in: 2 keer de Europese titel, 1 keer tweede, 1 keer derde. Thea Sybesma en Wieke Hoogzaad staan met 1 keer goud op een gedeelde zestiende plaats.

De uitsmijter bewaren voor het laatst, want bij de mannen staat na 35 jaar nog steeds Rob Barel bovenaan. Hij verzamelde zoals gezegd vier keer goud en drie keer zilver en doet daarmee nog altijd beter dan het koningskoppel van de laatste jaren Javier Gomez en Alistair Brownlee. Beiden blijven vooralsnog steken op 4 keer goud en 1 keer zilver. Precies 60 elite-mannen en 60 elite-vrouwen stonden ooit op het podium bij dit EK. Zij vertegenwoordigden 17 landen. In totaal deden triatleten uit 46 Europese landen ooit mee aan deze Europese kampioenschappen bij de elite. Het vaakst waren Rob Barel en de Oostenrijker Norbert Domnik van de partij. Rob vijftien deelnames, Norbert veertien.

 

Erelijst:

1985 Immenstadt (Dui): Rob Barel (Ned) – Alexandra Kremer (Dui)

1.Rob Barel – 27.Nathalie van Zanten

1986 Milton Keynes (Gbr): Rob Barel (Ned) – Lieve Paulus (Bel)

1.Rob Barel – 4.Irma Zwartkruis

1987 Marseille (Fra): Rob Barel (Ned) – Sarah Coope (Gbr)

1.Rob Barel – 5.Irma Zwartkruis

1988 Venetië (Ita): Rob Barel (Ned) – Sarah Springman (Gbr)

1.Rob Barel – 11.Thea Sybesma

1989 Cascais (Por): Yves Cordier (Fra) – Simone Mortier (Dui)

2.Rob Barel – 6.Thea Sybesma

1990 Linz (Oos): Fons Hamblok (Bel) – Thea Sybesma (Ned)

2.Rob Barel – 1.Thea Sybesma

1991 Genève (Zwi): Simon Lessing (Gbr) – Isabelle Mouthon (Fra)

2.Rob Barel – 4.Thea Sybesma

1992 Lommel (Bel): Spencer Smith (Gbr) – Sonja Krolik (Dui)

15.Rob Barel – 17.Katinka Wiltenburg

1993 Echternach (Lux): Simon Lessing (Gbr) – Simone Westhof (Dui)

5.Rob Barel – 6.Irma Heeren

1994 Eichstatt (Dui): Simon Lessing (Gbr) – Sonja Krolik (Dui)

6.Dennis Looze – 22.Jitske Cats

1995 Stockholm (Zwe): Rainer Muller-Horner (Dui) – Isabelle Mouthon (Fra)

7.Rob Barel – 10.Wieke Hoogzaad

1996 Szombathely (Hon): Luc van Lierde (Bel) – Suzanne Nielsen (Den)

2.Dennis Looze – 22.Silvia Pepels

1997 Vuokatti (Fin): Spencer Smith (Gbr) – Natascha Badmann (Zwi)

13.Guido Gosselink – 20.Ingrid van Lubek

1998 Velden (Oos): Andrew Johns (Gbr) – Wieke Hoogzaad (Ned)

13.Rob Barel – 1.Wieke Hoogzaad (2.Ingrid van Lubek)

1999 Funchal Madeira (Por): Reto Hug (Zwi) – Anja Dittmer (Dui)

5.Eric van der Linden – 18.Silvia Pepels

2000 Stein (Ned): Andrew Johns (Gbr) – Kathleen Smet (Bel)

3.Eric van der Linden – 16.Lucienne Groenendijk

2001 Karlovy Vary (Cze): Filip Ospaly (Cze) – Michelle Dillon (Gbr)

3.Eric van der Linden – 4.Wieke Hoogzaad

2002 Gyor (Hon): Ivan Rana (Spa) – Kathleen Smet (Bel)

25.Huib Rost – 37.Ingrid van Lubek

2003 Karlovy Vary (Cze): Ivan Rana (Spa) – Ana Burgos (Spa)

18.Dennis Looze – 29.Tracy Looze-Hargreaves

2004 Valencia (Spa): Rasmus Henning (Den) – Vanessa Fernandes (Por)

20.Eric van der Linden – 15.Wieke Hoogzaad

2005 Lausanne (Zwi): Frederic Belaubre (Fra) – Vanessa Fernandes (Por)

26.Dennis Looze – geen

2006 Autun (Fra): Frederic Belaubre (Fra) – Vanessa Fernandes (Por)

30.Bas Diederen – 20.Birgit Berk

2007 Kopenhagen (Den): Javier Gomez (Spa) – Vanessa Fernandes (Por)

25.Sander Berk – 17.Birgit Berk

2008 Lissabon (Por): Frederic Belaubre (Fra) – Vanessa Fernandes (Por)

31.Youri Severin – geen gefinisht

2009 Holten (Ned): Javier Gomez (Spa) – Nicola Spirig (Zwi)

21.Sander Berk – 10.Lisa Mensink

2010 Athlone (Ier): Alistair Brownlee (Gbr) – Nicola Spirig (Zwi)

26.Luc van Es – geen gefinisht

2011 Pontevedra (Por): Alistair Brownlee (Gbr) – Emmia Charayron (Fra)

28.Jan van Berkel – 20.Sarissa de Vries

2012 Eilat (Isr): Javier Gomez (Spa) – Nicola Spirig

geen – geen gefinisht

2013 Alanya (Tur): Ivan Vasiliev (Rus) – Rachel Klamer (Ned)

18.Marco van der Stel – 1.Rachel Klamer

2014 Kitzbuhl (Oos): Alistair Brownlee (Gbr) – Nicola Spirig (Zwi)

38.Marco van der Stel – 6.Rachel Klamer

2015 Geneve (Zwi): David Hauss (Fra) – Nicola Spirig (Zwi)

19.Marco van der Stel – 33.Pien Keulstra

2016 Lissabon (Por): Javier Gomez (Spa) – India Lee (Gbr)

22.Marco van der Stel – 22.Maya Kingma

2017 Kitzbuhl (Oos): Joao Pereira (Por) – Jessica Learmonth (Gbr)

33.Marco van der Stel – geen

2018 Glasgow (Gbr): Pierre le Corre (Fra) – Nicola Spirig (Zwi)

21.Jorik van Egdom – 30.Jony Heerink

Mixed Relay: 1.Fra (Leonie Periault/Pierre le Corre/Cassandre Beaugrand/Dorian Coninx)

14.Ned (Quinty Schoens/Marco Akershoek/Jony Heerink/Jorik van Egdom)

2019 Weert (Ned): Alistair Brownlee (Gbr) – Beth Potter (Gbr)

28.Donald Hillebregt – 33.Rani Skrabanja

Mixed Relay: 1.Fra (Sandra Dodet/Paul Georgenthum/Emilie Morier/Leo Bergere)

3.Ned (Maya Kingma/Marco van der Stel/Rachel Klamer/Jorik van Egdom)

 

Wim van den Broek

Wim van den Broek

Wilde in 1983 iets anders dan alleen hard fietsen, stapte snel over op microfoons uittesten, één van de drijvende krachten achter één van de oudste triatlons: Oud-Gastel, figureert in misdaadseries en mag zich ridder zonder paard noemen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d bloggers liken dit: