Ruim 30 jaar terug in de tijd: het NK triathlon in Spierdijk – WTJ 1702

DINSDAG – Het was dit jaar zeven jaar geleden dat ik op Nieuwjaarsdag besloot mijn herinneringen aan 25 jaar speakeren in Almere aan het papier toe te vertrouwen. ,,Zet ze op Facebook”, zei maatje Ruud, ,,Dan kunnen we meelezen.” De rest is geschiedenis. 250 afleveringen later was de Challenge Almere een feit en maakten we er uiteraard weer een heerlijk feestje van.

Het was toen stiekem de aanzet om vaker triathlon-memories op te schrijven (die dan weer niet op sociale media terecht kwamen, je kunt niet bezig blijven). En misschien waren de herinneringen ook wel aanleiding om een paar jaar later met 3athlon.nl en daarna Trikipedia te beginnen. Intussen word ik nog geregeld geraadpleegd over oude uitslagen, beeldmateriaal, gebeurtenissen enzovoorts. Zo kwam een paar weken geleden ineens een verzoek van iemand uit het Noord-Hollandse dorp Spierdijk. De vraag: u was toch speaker op de triathlon van ons dorp? Via Gregor Stam kreeg ik uw naam. Wij zijn op zoek naar foto’s van de verschillende triatlons gehouden in de jaren 80 door Steeds Sneller uit Spierdijk georganiseerd. Klaas Wilting was toentertijd voorzitter van de voetbalvereniging. En zou u een stukje willen schrijven voor het jaarboek dat in 2021 verschijnt over alle sportverenigingen van ons dorp?

Goh, Spierdijk. Dat was wel een hele bijzondere ervaring voor me. Tja een stukje wordt in mijn geval al gauw ‘een stuk’. In een week waarin ik vanwege drukke hoofdwerkzaamheden maar niet aan mijn lijstjes toe kom, deel ik graag de herinnering van mijn allereerste NK. Naar foto’s van het evenement ben ik trouwens driftig op zoek. Wie ze heeft, stuur ze ons toe: info@trikipedia.nl

P.S.: misschien ga ik u wel al mijn andere NK-herinneringen in een bestand opnemen. Waarschijnlijk meer voor mezelf dan voor de buitenstaander, maar da’s me om het even.

NK Spierdijk: waarin een klein dorp groot kan zijn

Wat goed is, komt snel. Dat was zeker van toepassing op de triatlon van Spierdijk. Ik moet  eigenlijk zeggen triathlon, want in de beginjaren van de sport schreven we de driekamp nog met een H.

De H zou ook kunnen slaan op Hawaii. Daar in de Stille Ocean ligt de bakermat van de triathlon. De combinatie van de drie sporten zwemmen, fietsen en lopen ontstond naar aanleiding van een weddenschap onder mariniers in een kroeg in Honolulu. Inzet van de discussie was de vraag wat nu de zwaarste uitdaging op het eiland was. De Waikiki Swim Beach, de wielerwedstrijd op Oahu of de marathon van Honolulu. Het eindigde met het voorstel om de drie onderdelen maar achter elkaar te plakken. In februari 1978 doken elf mannen de Pacific in voor het eerste avontuur. De Amerikaan Gordon Haller zou ruim 11 uur later als eerste de finish bereiken. De Ironman was geboren.

De Europese primeur was in Kijkduin, Nederland in 1981. Deze Holland Triathlon verhuisde twee jaar later naar de nog maagdelijke polders van Flevoland met het snelgroeiende Almere. In datzelfde jaar stonden er op verschillende plaatsen in Nederland organisaties op om over kortere afstanden een triathlon te organiseren. In Noord-Holland waren dat onder andere de Bosbaan Amstelveen, Stedebroec, IJmond en Wieringerwaard. In 1984 staken in Spierdijk een aantal mensen de koppen bij elkaar om het dorp ook een triathlon te bezorgen. Na drie voorzichtig try-outs trad de organisatie onder leiding van voorzitter Reyn Pitstra een jaar later toe tot de landelijke Super Prestige Competitie.

Die tweede editie op 14 juni baart qua watertemperatuur nog wel enige zorgen. Gelukkig schijnt de zon in de week voorafgaand aan de race en kan toch de volledige duizend meter in de Ursemmerplas gezwommen worden. De triathlon steekt verrassend goed in elkaar. Een sterk wedstrijdveld, veel recreanten en veel volk op de been om deze nieuwe sport en de bijna 350 beoefenaars te aanschouwen. Met Ben van Zelst en Inge Pool krijgt Spierdijk bekende winnaars. Een jaar later ook, want dan zijn Axel Koenders en Ada van Zwieten de snelsten.

Spierdijker Tom Gouw, betrokken bij de organisatie, was inmiddels toegetreden tot het de Nederlandse Triathlon Bond. Daarmee kon hij de ambities van de stichting triathlon Spierdijk verder stimuleren bij de andere bestuursleden. Het resultaat: de toekenning van het Nederlands kampioenschap.

De belangstelling voor triathlon groeide sterk. Ook in Brabant, waar van oudsher wielrennen een populaire sport is. In het voorjaar van 1989 krijgt ook de stad Bergen op Zoom een grote triathlon. Actieve deelname van ondergetekende zit er vanwege een blessure niet in. Omdat ik in mijn thuisplaats Oud Gastel nooit meedeed, maar wel organiseer en speaker, werd me datzelfde ook gevraagd in Bergen op Zoom. Die wedstrijd werd bezocht door Tom Gouw, we raakten aan de praat en hij nodigde me uit om diezelfde zomer ook naar Spierdijk te komen.

Ik durfde niet meteen te zeggen dat ik niet wist waar het lag. Al was dat op de kaart natuurlijk snel genoeg gevonden. Bovendien moest mijn Brabantse tongval niet al te zeer opvallen en omdat het een NK betrof leek het me raadzaam een net pak aan te trekken. De wedstrijd was dit keer later dan normaal, niet half juni maar pas op 16 juli, hartje zomer dus.

Om alvast een beetje van de sfeer te proeven togen mijn vriendin (paar jaar later ook vrouw) en ik een paar dagen van tevoren naar het naburige Obdam, waar we bij een tante logeerden. In de aanloop naar het NK leek heel Spierdijk in beweging om zo goed mogelijk voor de dag te komen. Landelijke pers arriveerde en het was vanwege Steven Rooks uit Warmenhuizen, die in de Tour de France die dag voor een regelrechte sensatie zorgde door de tijdrit te winnen dat Studio Sport uiteindelijk geen beelden van het NK triathlon uitzond.

Jammer, maar het evenement was er niet minder om. Het verbaasde mij toen al hoe een klein dorp als Spierdijk zo’n groot sportevenement op perfecte wijze wist neer te zetten. Het was ook het bewijs dat je niet per se over grote sportaccommodaties hoeft te beschikken. De Ursemmerplas heb ik maar kort bezocht. Daar kwam Nederlands kampioen 1500 meter vrije slag Arthur de Rouw als snelste uit. Daarna bracht iemand me meteen naar de Pieter Koppestraat waar de finishlijn lag. Ik herinner me de trailer als jurywagen, de strobalen voor eventuele valpartijen in de bochten en de vele dranghekken langs het hele parcours. Hier en daar een landbouwer, die mopperend bij een afzetpost rechtsomkeert maakte. Het parcours moest natuurlijk geheel verkeersvrij blijven, een NK-waardig. Frappant vond ik ook hoe de tweede wisselzone op het schoolplein was ingericht en in de gymzaal de tassen aan alle deelnemers werden uitgereikt. Een logistieke operatie van jewelste.

NTB-voorzitter Joop van Zanten knikte bij de finish instemmend toen ik daar mijn eerste wedstrijdverslag deed. Na het aanloopstuk kwamen de eerste triatleten al snel door de dorpskern. In de bocht moesten ze wel even in de remmen, maar het was als speaker toch koppie erbij houden. Rob Barel, op dat moment de sterkste triatleet van het land, nam de koppositie over, maar even later was Axel Koenders de sterkste fietser. De verschillen aan de top waren sowieso maar klein. Het lopen moest de beslissing brengen en daarop was Barel toch weer een fractie sneller dan zijn eeuwige rivaal Koenders, die meer kansen had op de langere afstanden. Brons ging naar Pim van den Bos, die de verrassende streektriatleet Mark Koks nipt voorbleef. Thea Sybesma nam de landstitel bij de vrouwen over van Irma Zwartkruis.

Het NK maakte voor mij als 24-jarige beginnend microfonist een enorme indruk. Alle toppers bijeen, mooie weersomstandigheden, al dat publiek, een geweldige entourage. In Spierdijk ontdekte ik dat speakeren nóg leuker was dan zelf meedoen. Het was een geweldige belevenis, in het dorp werd na de huldiging nog lang nagefeest. Joop van Zanten kwam na afloop naar me toe met het verzoek een week later naar Almere te komen voor een gesprek met de organisatie aldaar. Vervolgens is het balletje gaan rollen en mocht ik in de jaren daarna op vrijwel alle NK’s, later ook EK’s en WK’s het publiek informeren over het wedstrijdverloop.

Jammer genoeg nooit meer in Spierdijk. Voor Reyn Pitstra en zijn mensen was het hoogtepunt in organiseren bereikt. Meer dan een NK was niet denkbaar. Zes jaar lang stond het dorp in het teken van de triathlon. Het was mooi geweest. Tom Gouw verlegde zijn aandacht naar een nieuwe triathlon in het Turkse Alanya, waar ik dan ook wel weer mee naar toe mocht. Dat contact is gebleven, een microfoon heeft deze vrolijke Brabander in Spierdijk niet meer in handen gehad. Maar de mooie herinneringen aan een geweldige julidag in de zomer van 1989 blijven….

Wim van den Broek

Wilde in 1983 iets anders dan alleen hard fietsen, stapte snel over op microfoons uittesten, één van de drijvende krachten achter één van de oudste triatlons: Oud-Gastel, figureert in misdaadseries en mag zich ridder zonder paard noemen.

2 thoughts on “Ruim 30 jaar terug in de tijd: het NK triathlon in Spierdijk – WTJ 1702

  • 2 januari 2021 om 19:11
    Permalink

    Hallo Wim
    wat leuk om dit verslag te lezen! Ik was als 16 jarige vrijwilliger bij het aannemen van de fietsen op het schoolplein… haha!
    Ik kreeg dit verslag onder ogen omdat ik via Google Alerts ‘Spierdijk’ alles automatisch ontvang van mijn woonplaats.
    Het lijkt me wel leuk om dit verslag 1op1 op te nemen in ons dorpsblad, de Dorpsbanier. Maar alleen met jouw toestemming uiteraard. Ik weet zeker dat vele Spierdijkers (40+) dit wel kunnen waarderen. Misschien doe ik de cover van het programmaboekje, getekend door Nico Blaauw er nog wel bij. Dat boekje heb je wellicht ook nog.
    Ik weet niet wie het was die je vroeg om je memoires over Spierdijk op te schrijven? Maakt ook niet uit hoor. Nogmaals, erg leuk.
    Mvg, Ronald Groot

    Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.