Hans Bosman, de walvis en de strijd tegen de bezemwagen
Hij is geen doorsnee atleet en zeker ook geen snelle, eigenlijk zelfs een trage. Dat durven we wel te stellen, want als er iemand is die daar de spot mee durft te drijven is hij het zelf: Hans Bosman. Een unieke triatleet met een even verfrissende en afwijkende blik op triathlon. Even wat anders dan de elite waar je genoeg over hoort of de vaak minstens zo streverige amateurs.
“Mijn collega’s lachten me laatst uit”, zegt hij wanneer we hem vragen naar zijn trainingen. “Ik ben helemaal niet in vorm. Vorige week vertelde ik nog op kantoor dat ik tijdens een recente training vijftien kilometer had gerend in 7:20 minuut per kilometer. ‘Haha, dat is wandelen’, klonken de reacties.”
Hij zegt het zonder ironie, zonder gêne. Gewoon zoals het is. Hans is geen man van schema’s, wattages of uitgesproken ambities. Hij is leraar, notaris, ondernemer. Een man met verantwoordelijkheden. In triathlon zoekt hij geen prestatiedruk. Hij zoekt iets anders. “Een lekker dagje sporten”, noemt hij het. Het klinkt laagdrempelig, maar dat dagje sporten vult hij niet met een ‘kwartje’. Sterker nog: hij racet alleen nog maar hele triathlons.
Nooit trainen, gewoon sportief zijn
“Geen halve meer. Of kwart”, zegt hij beslist. “Dat vind ik geen uitdaging meer. Ik heb geen zin om helemaal ergens heen te reizen voor een kwart of halve. Dat heb ik wel gezien.” Waar anderen steeds sneller willen, kiest Hans juist voor de lange adem. Voor het hobbelen. Voor het volhouden. Voor het gevecht met de cut-off, dat hij inmiddels als vast onderdeel van de dag beschouwt.
Hij traint één of twee keer per week. Een uurtje op zaterdag en een uurtje op zondag. “Je hoeft wat mij betreft nooit te trainen. Je moet gewoon sportief zijn.”
Geen gemakzucht
Het klinkt bijna provocerend in een wereld waarin trainingsschema’s heilig zijn, maar bij Hans voelt het niet als gemakzucht. Het is ook geen gebrek aan respect voor de sport of de afstand, het is een nuchtere kijk op een sport die mensen vaak het hoofd op hol brengt. Hans geniet juist van alles rondom een triathlonwedstrijd. Hij merkt dingen op, die de meeste atleten helemaal niet zien.
“Als je rustig doet, maak je op zo’n dag ook niks stuk. Ook niet als je niet keihard hebt getraind. Het is gewoon een lange dag bewegen.” Een sterke mindset sleept je daar wel doorheen, legt Hans uit. “Het zit allemaal in je hoofd. Als je gezond bent, kan iedereen het.”
Bang voor water
Dat hij ooit triathlon zou gaan doen, lag allesbehalve voor de hand. Het zwemmen was nogal een obstakel. “Dat was echt vreselijk”, zegt hij openhartig over zijn eerste borstcrawlmeters. “Ik kon helemaal niet zwemmen. Ik ben zelfs bang voor water. Nog steeds wel een beetje. Ik kan bijvoorbeeld ook niet duiken of onder water zwemmen. Water is niks voor mij.”
Waarom dan toch? “Juist daarom. Als je bang bent, moet je het doen”, vertelt hij met dezelfde vrolijkheid die het hele gesprek kleurt.
Voor triathlon leerde hij opnieuw zwemmen zoals een kind dat leert. Naar het plafond kijken. Oefenen met drijven. Inmiddels kan hij gelukkig de borstcrawl. Althans, zoiets. “Ik doe iets wat erop lijkt. Vooral heel rustig. Ik probeer gewoon iedereen te vermijden in het water. Dan haal ik het einde wel.”
De man die het licht uitdoet
Zijn eerste wedstrijden waren geen succesverhalen. “Ik begon ooit met een triathlon in Aalsmeer. Daar werd ik laatste. De wedstrijd werd daarna niet meer gehouden. Toen ging ik naar Stein, die daarna ook niet meer werd gehouden. Zo ging het even door. Ik deed steeds het licht uit”, lacht hij.
Het is mooi hoe hij er niet om gaf en bleef opdagen. Bleef genieten. Bleef proberen. Niet om te winnen, dat was een afgesloten hoofdstuk uit zijn atletiekjaren. “Vroeger wilde ik eerste worden”, blikt hij terug. “De tweede plaats telt namelijk niet. De derde ook niet. Er is er altijd maar één die ertoe doet.”
En nu? “Met triathlon heb ik dat nooit gehad.” De honger naar overwinningen maakte plaats voor iets anders. Voor beleven.
Wanneer we hem vragen naar zijn mooiste herinneringen, komt hij niet met één kort verhaal. Dat zou ook wel atypisch zijn voor iemand die 16 uur over een long distance doet en iedere minuut in zich opneemt. Hans kan zijn triathlonleven samenvatten in elf mooie momenten, zoals hij ook al eens deelde in zijn boek The Last Bosman Standing.
(Tekst gaat verder onder de foto)
De 11 mooiste triathlonmomenten van Hans
1. Challenge Almere 2015 – “Jij gaat het halen”
Het werd weer eens een rekensom om erachter te komen of Hans de medaille nog zou halen. Het leek weer niet te gaan lukken. “Ik dacht al dat ik het niet had gehaald. Ik hobbelde nog wat rustig verder, toen Race Director Richard Belderok ineens naast me kwam fietsen. Hij zei: ‘Weet je Bosman? Eén ding: jij gaat het halen. Ik zorg ervoor’.” Die woorden staan in Hans’ geheugen gegrift. “Het gaf me zo’n boost. Ik dacht echt dat ze me uit de koers zouden halen, maar uiteindelijk hebben we het samen af kunnen maken.”
2 & 3. Gelreman – slofjes en een gewichtsvest
Alsof een hele triathlon niet lastig genoeg is, had Hans bedacht het zichzelf voor de Gelreman nog iets moeilijker te maken. Dan kun je van alles bedenken, maar Hans kwam met iets waar je niet snel op zou komen: 180 kilometer fietsen op Kung Fu schoentjes. “Dat zijn van die balletachtige slofjes. Ze zitten heerlijk, maar je moet er niet op fietsen.” Huilend tikte Hans de 180 kilometer aan. “Maar daarna was het ook klaar voor die dag. Ik kon niets meer”, denkt hij met een lach terug aan die dag.
“Ik heb ook tijdens de Gelreman een keer met een gewichtsvest van 18 kilogram gelopen”, gaat hij door naar zijn derde mooiste triathlonmoment. “Tot de laatste loopronde. Toen heb ik hem uitgedaan, omdat er in die laatste kilometers nog een jongen meedeed die met gewichtsproblemen kampte. Dat voelde niet passend.”
4. Almere 2025 – De vrijwilligers
Al finisht Hans altijd als één van de laatste atleten, wil hij liever niet standaard laatste zijn. “Die eer moet voor anderen zijn”, legt hij uit. “Maar… eens in de tien jaar mag ik wel laatste zijn in Almere. Als het maar niet vaker is.” In 2025 mocht hij het licht weer eens uitdoen. Dankzij een extra vestje dat hij van vrijwilligers kreeg, wist hij warm te blijven en de race tot een succesvol einde te brengen. “Dat vind ik ook écht triathlon. Die verbinding. Dat een paar vrijwilligers met je meeleven en zorgen dat je het haalt.”
5 & 6. De mensen langs de kant
Veel mooie herinneringen dankt hij aan de mensen langs de kant. Hans spreekt er warm over. Over Leendert Jan van Wijnen die midden in de nacht nog aan het parcours staat met een blauwe Bollenstreek-pruik. Over Ruud de Haan en Wim van den Broek die bij kleine wedstrijden gepassioneerd verslag doen terwijl er amper iemand luistert.
“Dat vind ik geweldig,” zegt hij. “Die mannen staan daar van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat”, zegt hij over speakerduo Ruud en Wim. “En voor wie? Voor bijna niemand. Maar ze doen het met zoveel enthousiasme”, vertelt Hans met een lach, terugdenkend aan een moment bij de Frysman. “Ik zat te luisteren naar hun verslaggeving en besefte me dat er misschien 2 andere mensen ook actief meeluisterden. Toch doen ze het met heel veel passie. Dat is toch mooi?”, licht Hans de ‘kneuterige’ kant van triathlon uit.
7. Solo tijdens covid
Drie solo hele triathlons. “Zwemmend vanuit huis, over de Vecht naar het dorp en terug.” Verder fietste en rende Hans rondjes in de omgeving. “De eerste keer stond mijn familie nog aan de kant. Daarna deed ik het helemaal alleen. Dan finishte ik thuis bij onze poort met klassieke muziek aan en ging ik daarna wat eten, douchen en naar bed. Dat was ook heel gaaf.”
8. The Brutal – verdwaald op Snowdon
Het was al twee uur ’s nachts toen hij boven stond. “Dan komt er iemand uit een tent met een rood lichtje en zegt: ‘You are the one that got lost.’ Fantastisch”, lacht Hans, die tijdens de race compleet verdwaalde. “Er was geen publiek. Geen muziek. Alleen wind, donkerte en een rood lampje. Dat soort momenten koester je.”
9. Emilia Romagna met zijn dochter
Totaal onvoorbereid verscheen Hans in het Italiaanse Emilia Romagna voor een Ironman. Zonder fiets en zonder wetsuit. Toch startte hij. Het belangrijkste was wel geregeld: zijn dochter die langs de kant stond en hem op de step begeleidde naar de finish, terwijl ze hem van tussentijden voorzag. “Ik dacht dat ik het niet gehaald had, maar ik bleek nog net genoeg over te hebben om te finishen.” Niet het feit dat hij finishte maakt het tot een highlight, maar het feit dat zijn dochter aanwezig was. “Dat is fantastisch: sporten met je kinderen.”
10. Norseman – als een zombie op de Gaustatoppen
Op de Norseman’s befaamde Gaustatoppen liep hij leeg, zoals veel atleten overkomt. “Mensen die mij onderweg tegenkwamen zeiden: ‘You have to pace and eat or you’re not going to make it’.” Toen hij zijn kinderen tegenkwam en aangaf eigenlijk wel te willen stoppen, was de boodschap duidelijk. “Ze zeiden: ‘Dat is onsportief, je moet gewoon doorlopen’.” Uiteindelijk finishte hij met nog twee minuten over. Het leverde het witte Norseman shirt op. Het zwarte shirt, dat atleten krijgen die op het hoogste punt finishen, is slechts voor een enkeling weggelegd.
11. De walvis
Tijdens een triathlon die begon in een ijskoude Schotse loch zag Hans iets onder zich bewegen. “Ik dacht: dat is een potvis en ik word opgegeten. Een Jonas en de Walvis verhaal”, zegt Hans die vervolgens aangeeft dat ik het boek nog wel eens aan ‘de kleine’ voor zal lezen. Het typeert zijn attente karakter dat tijdens het doen van zijn verhaal nog aan de interviewer denkt. Maar terug naar dat Schotse beest. “Ik was op dat moment helemaal alleen. Ik zag niet eens een bootje in de verte.” Het maakte de situatie extra eng. “Ik raakte in eerste instantie in paniek. Maar het besef dat daarna kwam was juist heel mooi: ik bedacht me dat het niet erg was en ging op in de natuur. Misschien waren het wel dolfijnen, of hallucinaties door de kou. Het voelde in ieder geval alsof ik onderdeel was van de natuur.”
Het verhaal is even onsamenhangend als mooi.
Een denksport
Voor Hans is triathlon geen strijd tegen anderen. Het is een gesprek met jezelf. “Elk moment zit het in je hoofd. Doorgaan. Niet opgeven.”
Misschien is dát wel de kern van Hans Bosman. Geen jacht op podiumplekken. Geen obsessie met snelheid. Maar een diepe waardering voor alles wat onderweg gebeurt. Voor de vrijwilligers. Voor de collega-atleten. Voor het samen strijden.
Dit artikel verscheen afgelopen april in het editie 11 van Triathlon Inside. Bestel het magazine of word Insider en naast dit verhaal de vele andere mooie verhalen.
In editie 11 lees je ook een interview met Greg Van Avermaet over zijn triathon-ambites, een interview met marathonsensatie Mikky Keetels en een persoonlijk verhaal van Els Visser, die terugblikt op haar afscheid van de topsport, naast analyses en reportages uit de internationale triathlonwereld.
Dutch